Aandelen versus ETF’s: Wat is de beste keuze voor uw portefeuille?

Door de redactie Invest Hive · 23 juni 2025

Inleiding: De fiscale bril op uw beleggingskeuze

Wanneer Belgische investeerders hun portefeuille opbouwen, reikt de afweging tussen individuele aandelen en Exchange Traded Funds (ETF’s) veel verder dan een puur strategische discussie over risico en beheerkosten. In de praktijk is deze keuze een complexe fiscale evenwichtsoefening geworden. De structuur van een beleggingsproduct bepaalt immers in grote mate het uiteindelijke nettorendement dat u overhoudt.

ETF’s zijn ontworpen om een specifieke marktindex te volgen, en hun waarde is rechtstreeks gebaseerd op de prestaties van die index. Ze bieden onmiddellijke diversificatie. Individuele aandelen vereisen daarentegen een actievere selectie en opvolging, maar openen de deur naar specifieke fiscale vrijstellingen die voor fondsen gesloten blijven.

Voor de Belgische belegger in 2026 draait de optimalisatie van een portefeuille om het navigeren door een specifiek fiscaal landschap. Dit vereist een helder inzicht in de recuperatie van roerende voorheffing, de nuances van de Reynderstaks, en de toepassing van de recent ingevoerde meerwaardebelasting. Een goed gestructureerde portefeuille benut de sterktes van beide instrumenten binnen de grenzen van de actuele belastingwetgeving.

Belangrijkste Inzichten

• Dividendvrijstelling: Enkel individuele aandelen geven recht op de fiscale vrijstelling van 833 euro op dividenden; ETF’s en fondsen zijn hiervan uitgesloten.
• Accumulerende efficiëntie: ETF’s die dividenden automatisch herbeleggen (accumulerend), vermijden de onmiddellijke heffing van 30% roerende voorheffing op uitkeringen, al valt de opgebouwde meerwaarde bij verkoop wel onder het toepassingsgebied van de nieuwe meerwaardebelasting.
• Reynderstaks risico: Het idee dat ETF’s volledig belastingvrij zijn, klopt niet; fondsen met meer dan 10% obligaties vallen bij verkoop onder een heffing van 30% op de obligatiecomponent.
• Nieuw landschap 2026: Sinds begin dit jaar geldt een meerwaardebelasting van 10% op financiële activa, gekoppeld aan een jaarlijkse vrijstellingsdrempel van 10.000 euro per belastingplichtige. De praktische uitvoering en de wisselwerking met bestaande heffingen (zoals de Reynderstaks) zijn nog in evolutie.

Dividenden in België: De 833 euro-arbitrage

Het Belgische fiscale regime hanteert een basistarief van 30% voor de belasting op roerende inkomsten, waaronder interesten en dividenden vallen. Dit tarief vormt een aanzienlijke rem op de samengestelde interest van een inkomstenportefeuille. Toch biedt de wetgever een belangrijke uitzondering voor wie direct in bedrijven investeert.

De eerste 833 euro aan ontvangen dividenden per belastingplichtige is vrijgesteld voor de inkomstenjaren 2025 en 2026. Omdat banken en brokers de 30% roerende voorheffing doorgaans automatisch inhouden aan de bron, moet de belegger deze belasting zelf terugvragen. Dit gebeurt door de ingehouden voorheffing te vermelden in de jaarlijkse aangifte van de personenbelasting onder de codes 1437 of 2437. Hierdoor kan maximaal 249,90 euro per persoon worden gerecupereerd (833 euro × 30%, conform de richtlijnen van de FOD Financiën).

De uitsluiting van fondsen en ETF’s

Deze aantrekkelijke vrijstelling kent een harde limiet: ze geldt niet voor dividenden afkomstig van fondsen, ETF’s of gemeenschappelijke beleggingsfondsen. Voor deze producten blijft de roerende voorheffing van 30% definitief en onherroepelijk.

Beleggers vangen dit nadeel vaak op door te kiezen voor accumulerende ETF’s. Deze fondsen keren geen dividenden uit, maar herbeleggen ze automatisch in de onderliggende waarde. Hierdoor betalen beleggers geen roerende voorheffing op de uitgekeerde bedrijfswinsten en wordt het rente-op-rente effect maximaal benut. Distribuerende ETF’s keren de dividenden daarentegen wel uit, waarna de fiscus steevast 30% afromt.

Rekenvoorbeeld: De impact op 833 euro dividend

Om de fiscale arbitrage concreet te maken, vergelijken we een brutodividend van 833 euro uitgekeerd via individuele aandelen enerzijds, en via een distribuerende ETF anderzijds:

1. Via individuele aandelen: U ontvangt 833 euro bruto. De broker houdt 249,90 euro (30%) roerende voorheffing in. U recupereert deze 249,90 euro via de belastingaangifte (code 1437/2437). De netto belastingdruk bedraagt 0 euro.
2. Via een distribuerende ETF: U ontvangt 833 euro bruto. De broker houdt 249,90 euro (30%) in. Omdat ETF’s zijn uitgesloten van de vrijstelling, is deze inhouding definitief. De netto belastingdruk bedraagt 249,90 euro.

Dit absolute verschil van bijna 250 euro per jaar toont aan waarom een doelgerichte selectie van individuele aandelen, puur om de dividendkorf te vullen, een meetbare outperformance kan opleveren ten opzichte van een portefeuille die uitsluitend uit distribuerende fondsen bestaat.

De Reynderstaks: De genuanceerde realiteit van accumulerende ETF’s

Hoewel accumulerende aandelen-ETF’s de roerende voorheffing op dividenden elegant omzeilen, is de perceptie dat ze te allen tijde belastingvrij blijven, incorrect. Zodra een beleggingsfonds of ETF schuldpapier bevat, treedt een specifieke antimisbruikbepaling in werking.

De zogenaamde Reynders-taks legt een roerende voorheffing van 30% op aan de obligatiecomponent van de gerealiseerde meerwaarde bij de verkoop van fondsen of ETF’s. Deze belasting wordt geactiveerd zodra het fonds voor meer dan 10% in schuldvorderingen belegt. Deze drempel van 10% is van toepassing op alle aankopen die sinds 2018 zijn verricht (voor eerdere aankopen lag de drempel op 25%). Bovendien vallen sinds de programmawet van 26 december 2022 ook fondsen zonder Europees paspoort onder deze taks (art. 19bis WIB92).

De wisselwerking tussen de Reynderstaks en de meerwaardebelasting van 2026 is momenteel nog in evolutie. Beleggers doen er goed aan de verdere uitwerking van de wetgeving te volgen en voor complexe situaties een fiscaal adviseur te raadplegen.

Impact op gemengde portefeuilles

Voor pure aandelen-ETF’s vormt de Reynderstaks doorgaans geen obstakel, aangezien zij geen obligaties bevatten. Echter, bij gemengde ETF’s, obligatie-ETF’s of zogenaamde ‘multi-asset’ fondsen, hakt deze taks stevig in op het rendement bij verkoop.

De berekening van deze component kan complex zijn, afhankelijk van de zogenaamde TIS-waarde (Taxable Income per Share) die de fondsbeheerder al dan niet publiceert. Fiscaal adviseurs benadrukken regelmatig dat beleggers de samenstelling van hun fondsen nauwgezet moeten monitoren om verrassingen bij verkoop te voorkomen. Individuele aandelen ontsnappen volledig aan deze specifieke heffing, omdat zij per definitie geen schuldvorderingen zijn.

Meerwaardebelasting 2026: Wat we weten over de impact op aandelen en ETF’s

Het fiscale landschap voor de Belgische investeerder heeft recent een aanzienlijke verschuiving ondergaan. Sinds 1 januari 2026 geldt in België een meerwaardebelasting van 10% op gerealiseerde meerwaarden op financiële activa. Deze maatregel is het resultaat van recente politieke akkoorden en treft in de basis zowel individuele aandelen als ETF’s.

Om de particuliere belegger en de middenklasse deels te ontzien, voorziet de wetgeving in een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro per belastingplichtige (aanslagjaar 2027). Dit betekent dat enkel de gerealiseerde nettomeerwaarde die deze drempel in een gegeven inkomstenjaar overschrijdt, aan het tarief van 10% wordt onderworpen. Bovendien is in de wetgeving sprake van een overdraagbare vrijstelling: wie in een bepaald jaar weinig of geen meerwaarden realiseert, kan een onbenut deel van de basisvrijstelling overdragen naar volgende jaren, al worden de precieze reglementaire modaliteiten hiervan nog verder verfijnd.

Belangrijk om te weten: de belastbare meerwaarde wordt berekend als de verkoopwaarde verminderd met de aankoopwaarde. In principe mogen bij de bepaling van de fiscale meerwaarde geen kosten of belastingen worden afgetrokken, hoewel de fiscale doctrine nog volop debatteert over de praktische interpretatie omtrent transactiekosten. Minderwaarden kunnen onder bepaalde voorwaarden wel in mindering worden gebracht van de belastbare meerwaarden.

Bestaan er vrijstellingen? Ja: pensioenspaarrekeningen, groepsverzekeringen en langetermijnspaarcontracten zijn expliciet vrijgesteld van de meerwaardebelasting.

Een wetgeving in evolutie

Het is cruciaal om te benadrukken dat de praktische uitvoering van deze belasting nog verfijnd wordt. Vooral de wisselwerking met reeds bestaande heffingen vergt aandacht. Zo stelt zich de vraag hoe de fiscus dubbele belasting zal vermijden wanneer een gemengde ETF wordt verkocht die reeds onderhevig is aan de 30% Reynderstaks op de obligatiecomponent. Hierover zijn nog geen definitieve standpunten gepubliceerd: beleggers in gemengde of obligatie-ETF’s dienen de verdere wettelijke uitwerking nauwgezet op te volgen.

Daarnaast moeten beleggers administratief voorbereid zijn op een grotere complexiteit. Het nieuwe regime vereist sinds begin 2026 een strikte registratie van aankoopwaardes, verkoopwaardes en eventuele verrekenbare minderwaarden per transactie.

De Beurstaks (TOB) in de praktijk: Correcte berekeningswijze en aangifte

De Taks op de Beursverrichtingen (TOB) is een transactietaks die verschuldigd is bij elke aankoop en verkoop van effecten. De tarieven variëren (doorgaans 0,12%, 0,35% of 1,32%) afhankelijk van het type instrument en de vraag of een fonds al dan niet in België geregistreerd is.

Een vaak misbegrepen element van de TOB is de werking van de wettelijke maxima. De wetgever heeft een absoluut plafond per transactie vastgelegd. Dit plafond wordt bereikt wanneer de belastbare basis (het transactiebedrag) een specifieke grens overschrijdt. Afhankelijk van het toepasselijke tarief is deze maximale belastbare basis per verrichting, vóór toepassing van het plafond, wettelijk vastgelegd op:

• Tot en met 1.083.333,33 euro
• Tot en met 457.142,85 euro
• Tot en met 303.030,30 euro

Dit betekent uitdrukkelijk niet dat de taks zélf deze astronomische bedragen bedraagt, maar wel dat elke euro die u boven deze transactiewaarden investeert, vrijgesteld is van extra beurstaks. (Raadpleeg steeds de FOD Financiën voor de actuele indexatie of toepassing van de correcte kolomwaarden).

Nieuwe administratieve verplichtingen

Wanneer u belegt via een buitenlandse broker die de TOB niet automatisch voor u inhoudt en doorstort, bent u zelf verantwoordelijk voor de berekening en de tijdige betaling ervan. Daarbij gelden verschillende betalingstermijnen: een professionele tussenpersoon moet de TOB betalen uiterlijk de laatste werkdag van de maand die volgt op de maand van de verrichting; wanneer u als opdrachtgever zelf de TOB verschuldigd bent, beschikt u tot de laatste werkdag van de tweede maand volgend op de maand van de verrichting.

Sinds 14 juli 2025 is hierbij een belangrijke procedurele wijziging doorgevoerd: de aangifte van de beurstaks kan niet meer per e-mail worden ingediend. Elke zelfstandige aangifte moet verplicht en uitsluitend via het digitale platform MyMinfin verlopen. Het niet of laattijdig indienen via de correcte weg resulteert onverbiddelijk in administratieve boetes.

De Fiscale Matrix: Aandelen vs. ETF’s vergeleken

Om de impact van de verschillende Belgische belastingregimes overzichtelijk te maken, bundelt onderstaande matrix de fiscale behandeling van de drie meest voorkomende aandelengerelateerde instrumenten.

Deze matrix illustreert duidelijk waarom de fiscale structuur van het product een even grote rol speelt als de onderliggende prestatie van de activa.

Veelgestelde vragen over fiscale spelregels voor beleggers

Naast de algemene principes roepen specifieke portefeuillesituaties vaak technische detailvragen op over de correcte fiscale afhandeling.

Geldt de dividendvrijstelling ook voor coöperatieve of buitenlandse aandelen?

Ja. Alle gewone Belgische en buitenlandse dividenden komen in aanmerking voor de vrijstelling van 833 euro per jaar. Dit omvat expliciet ook de dividenden die worden uitgekeerd door erkende coöperatieve vennootschappen, aldus de richtlijnen van de FOD Financiën. Zolang het om individuele effecten gaat en niet om fondsen, mag u deze opnemen in de korf voor de terugvordering via de belastingaangifte.

Hoe geef ik buitenlandse dividenden aan waarop geen voorheffing werd ingehouden?

Wanneer u dividenden ontvangt van buitenlandse aandelen waarop nog geen Belgische roerende voorheffing is ingehouden, is de eerste schijf van 833 euro vrijgesteld van belasting. Dit bedrag moet u dan ook niet vermelden in de belastingaangifte voor inkomstenjaar 2025 (aanslagjaar 2026). Voor het gedeelte boven de vrijstelling gelden de normale aangifteverplichtingen.

Wat als mijn belegging op de referentiedatum voor de meerwaardebelasting in het rood stond?

Voor de berekening van de nieuwe meerwaardebelasting wordt voor activa die vóór 1 januari 2026 zijn verworven, de waarde op 31 december 2025 (de ‘referentiedatum’ of ‘fotomoment’) gebruikt als aankoopwaarde. Er is echter een belangrijke uitzondering voorzien: als de waarde op deze referentiedatum lager lag dan uw oorspronkelijke aankoopwaarde, mag u de oorspronkelijke aankoopwaarde gebruiken voor de berekening van de fiscale meerwaarde bij latere verkoop. Leidt die berekening tot een minderwaarde, dan wordt de fiscale meerwaarde tot nul herleid — ‘historische minderwaarden’ zijn immers niet aftrekbaar onder het huidige regime. Minderwaarden gerealiseerd vanaf 2026 kunnen onder bepaalde voorwaarden wel worden verrekend met gelijktijdig of later gerealiseerde meerwaarden.

Conclusie: Naar een hybride portefeuille

De hedendaagse Belgische belastingwetgeving vereist een doordachte portefeuille-architectuur waarbij de keuze tussen aandelen en ETF’s instrumenteel wordt ingezet. In plaats van een binaire keuze, dwingen deze mechanismen beleggers veeleer naar een hybride model.

Een fiscaal geoptimaliseerde strategie kan erin bestaan om een selectie van kwalitatieve, individuele dividendaandelen op te bouwen tot het plafond van de 833 euro vrijstelling exact benut is. Het verdere belegbare kapitaal kan vervolgens worden gealloceerd naar accumulerende aandelen-ETF’s, om zo de blijvende impact van de roerende voorheffing te elimineren en het rente-op-rente effect ongestoord te laten renderen. Daarbij zal de kunst erin bestaan om verkopen zodanig te plannen of te spreiden dat de jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro binnen de nieuwe meerwaardebelasting optimaal wordt benut — waarbij ook de overdraagbare vrijstelling strategisch kan worden ingezet.

Gezien de complexiteit van het nieuwe fiscale landschap en de nog evoluerende uitvoeringsregels, is het aangeraden om bij aanzienlijke portefeuilles een erkend fiscaal adviseur te raadplegen.

—
Dit artikel is uitsluitend ter informatie en vormt geen beleggingsadvies. Raadpleeg een erkend financieel adviseur voordat u een beleggingsbeslissing neemt.